Dieren

Het redden van de dieren is het redden van de mens

Afgelopen tijd was er gedoe binnen de Partij voor de Dieren. Kamerlid Femke Merel van Kooten stapte op omdat het – ondanks een prognose van acht zetels – volgens haar te veel een one issue partij bleef. Zelf actief binnen deze partij ervaar ik dit niet, maar laten we for argument’s sake eens even aannemen dat dit zo is. Is dat erg?

De mens is te midden van de andere dieren en het daarbij horende eco-systeem ontstaan, maar probeert hiervan los te komen. Dat lukt heel goed en dat is nou precies het probleem. Terwijl ik dit stukje in de trein schrijf zie ik de bewijzen aan me voorbij glijden. ‘Natuur is de afstand tussen twee steden,’ zei Marnix Gijsen al en de dichter Bloem had het over ‘een heuvel met wat villaatjes ertegen’. Het biodiversiteitsplatform van de Verenigde Naties (IPBES) liet begin dit jaar nog eens de schaduwzijde van deze ontwikkeling zien. De biodiversiteit is intussen zover teruggedrongen dat – ik citeer gewoon – het voortbestaan van de mens gevaar loopt. Er volgde geen Kamerdebat er kwam geen nationaal noodplan. Wel heel veel mensendingen.

Wie Sapiens van Yuval Noah Harari leest, begrijpt hoe dit allemaal zo gekomen is. De mens kon zich beter organiseren en beter samenwerken dan de dieren om zich heen en dat bleek de opmaat voor de uitsterving van talloze soorten. We moeten daar misschien niet te hard over oordelen, want in die tijd was het nog letterlijk eten of gegeten worden. Ook laat Harari zien dat we door graan en andere gewassen te leren verbouwen gaandeweg volledig afhankelijk werden van deze gewassen. In plaats van een paar uur per dag jagen en verzamelen kwamen er lange werkdagen en een eentonig bestaan. In haar godsdienst kwam de mens gaandeweg boven de dieren te staan en bleef de enige met een ziel. 

Ik zie de platgespoten weilanden zonder bloemenranden aan me voorbij gaan maar mis de dieren, want die staan opeengepakt in een van die rechthoekige stallen aan de horizon. Bouwend Nederland wil een noodwet nu de Raad van State het stikstofprobleem serieus neemt en de verdere inbezitname van het laatste restje natuur in gevaar dreigt te komen. Intussen raast de trein onvermoeibaar door en werd het deze week maar liefst 40,7 graden. Dat was groot nieuws in het journaal, bijna net zo groot al het ongemak van de gestrande passagiers op Schiphol. Minister Van Nieuwenhuizen vindt de uitbreiding van deze luchthaven overigens ‘goed verdedigbaar’, ondanks de flinke bijdrage van het vliegen aan de klimaatverandering.

Ook de veeteelt is verantwoordelijk voor een groot deel van opwarming van de aarde en heeft voor het voer bovendien heel veel landbouwgrond nodig. Grond die we hard nodig zullen hebben om alle mensenmonden te gaan voeden. De dieren die nog over zijn in de wereld bestaan voor het overgrote deel uit varkens, koeien en kippen. Yvonne Jaspers stond deze week in Onze Boerderij in de  varkenshouderij van boer Hennie te midden van zijn tussen stalen buizen gevangen fokzeugen, waarvan hij er zo´n 1100 heeft. Ze vroeg hem: snap je dat mensen schrikken als ze dit zien? Ja, dat begreep hij wel, maar zo was het nu eenmaal geregeld in Nederland, hij had het ook liever anders gezien. 

Mijn trein arriveert precies op tijd. Hetzelfde organisatievermogen dat een uitsterving veroorzaakte die tot vandaag de dag doorgaat stemt vreemd genoeg ook hoopvol. We kunnen het immers gebruiken om samen anders met de natuur om te gaan, in de wetenschap dat we niet zonder elkaar kunnen. Dat niet alleen mensendingen er toe doen.